Ravenna vroeg-christelijke mozaïeken

Ravenna is niet zomaar een stad. Door zijn rol in de vroege Middeleeuwen is het de Westeuropese schatkamer van de vroegchristelijke en Byzantijnse kunst geworden. In de 5de/6de eeuw was Ravenna namelijk enige tijd hoofdstad van het West-Romeinse Rijk. Theodorik, koning van de Ostrogoten en keizer Justinianus hebben toen de stad verrijkt met prachtige gebouwen die er nog steeds staan. Keizer Justinianus was trouwens ook de opdrachtgever van de Aya Sofia in Constantinopel, toen nog Byzantium geheten. Na de dood van de keizer trad het verval in en werd Ravenna teruggebracht tot provinciestad.

© Geert van Leeuwen

Wil Tiemes: Waarom mijn favorieten?

De architectuur van de drie belangrijkste kerken van Ravenna: de San Vitale, de Sant’Apollinare Nuovo en de Sant’Apollinare in Classe is pure klassieke bouwkunst en de interieurs zijn nog veel indrukwekkender. Terecht een Byzantijnse Gouden Eeuw genoemd. De mozaïeken, vooral op de gebogen muurvlakken van de apsis die het licht zo mooi weerkaatsen, bestaan uit duizenden gekleurde steentjes of glas, getuigen van vervlogen glorie en van de perfectie van een zeer oude techniek. In de San Vitale de verloren gegane wereld van keizer Justinianus en zijn vrouw keizerin Theodora, een actrice die 25 jaar lang zijn vrouw, adviseur en vaak inspiratiebron was. Buitengewoon lange, tengere gestalten met smalle voetjes, kleine amandelvormige gezichten gedomineerd door de enorme starende ogen en lichamen die slechts in staat schijnen tot trage, ceremoniële gebaren en een nadruk op rijkversierde gewaden; de lichamelijkheid en ruimtelijkheid is zover geëlimineerd dat de starre figuren voor de gouden achtergrond als verschijningen uit een andere wereld aandoen. Nog steeds zeer modern aandoend.

Basilica Sant’Apollinare NuovoBasilica Sant’Apollinare in ClasseBasilica San Vitale
Battistero degli ArianiBattistero Neoniano – Mausoleo di Galla Placidia


Basilica Sant’Apollinare Nuovo


Basilica Sant’Apollinare in Classe


Basilica San Vitale


Battistero degli Ariani


Battistero Neoniano


Mausoleo di Galla Placidia